Checkpoints

30 Aug

QalandiaOns team in Yanoun heeft in tegenstelling tot de andere teams nauwelijks te maken met checkpoints. Het nabijgelegen checkpoint Hawara is een rotonde waarbij iedereen die naar Ramallah gaat mag doorrijden. Als ik echter naar Jeruzalem wil, stopt de bus voor checkpoint Qalandia en moet ik door het checkpoint lopen. “Welcome to Palestine, this is our reality” roept een vrolijke Palestijn me toe.

Checkpoint Qalandia is een van de grootste checkpoints in Palestina. Hier worden alle niet-Israëliërs die Jeruzalem in willen gecontroleerd. De checkpoint is omgeven door prikkeldraad, de nooduitgang zit op slot en de Palestijnen staan in 4 rijen (kooien) te wachten om langs de grens politie mogen. Telkens worden twee personen binnen gelaten om hun paspoort, visa of werkvergunning te tonen. De bagage gaat door een röntgenscanner. Op een rustig tijdstip deed ik dertig minuten over deze controle. Mensen die in een toeristenbus zitten, kunnen vaak wel doorrijden.

Op zondag 25 augustus gaf Hanna Barag, actief lid van Machsom Watch, een verhelderende lezing over vergunningen, regels en reglementen bij de checkpoints. Niet iedere Palestijn krijgt een vergunning om in Israël te werken. Zij kunnen Machsom Watch bellen als ze geen vergunning krijgen. Palestijnen kunnen op één van de zwarte lijsten staan en Machsom Watch onderzoekt op welke lijst ze staan en probeert ze eraf te krijgen. Meestal staan bepaalde Palestijnen op een zwarte lijst omdat ze een vergunning om een dokter of ziekenhuis te bezoeken misbruikt hebben als werkvergunning. Als jeiedere dag om vier uur ’s ochtends bij een checkpoint staat, weet het Israëlische leger dat je niet naar de dokter gaat. Deze gepensioneerde dames kijken al dertien jaar iedere ochtend of alles goed gaat bij de checkpoints.

En verder nog de toeristische tip van de week: er zijn geen woorden voor om een grote checkpoint te beschrijven. Dus als u de volgende keer met een touringcar van Ramallah naar Jeruzalem rijdt, kunt u het beste voor checkpoint Qalandia uitstappen en met uw bagage door de terminal lopen. U hoeft toch niet op tijd op uw werk te komen en verder worden toeristen nauwelijks gecheckt. Bovendien kost deze ervaring u geen sjekel. Toch geven deze paar meters te voet een goed beeld van wat Palestijnen dagelijks moeten doormaken.

Klik hier voor meer informatie over Machsom Watch.

Advertenties

Yanoun

24 Aug

De komende drie maanden is Yanoun mijn thuisbasis. Ik ben momenteel een paar dagen in Jeruzalem voor een training, bezoek twee andere placements en ga een week naar Israël tijdens de midterm, maar verder woon ik in Yanoun.

De weg in Yanoun

Yanoun is een Palestijns dorpje in het district Nablus in het noorden van Palestina.Het dorp bestaat uit twee delen Upper and Lower Yanoun. Upper Yanoun ligt in Area C en Lower Yanoun ligt in Area B. In 2004, als uitkomst van de Oslo akkoorden,is de Westelijke Jordaanoever in drie zones verdeeld: Area A, B en C. Gebied Ais volledig onder het beheer en de controle van de Palestijnse Autoriteit), Area B is land dat onder gezamenlijke Israëlische en Palestijnse administratie en controle valt, en Area C, land dat volledig door Israël wordt beheerd. In 2002 is het volledig dorp naar Aqraba gevlucht vanwege het geweld door kolonisten. Door internationale bescherming durfden ze terug te keren. Yanoun is aan drie kanten omringd door buitenposten, een nederzetting en militaire torens. De nederzetting Itamar, een paar illegale buitenposten en het legerkamp op heuveltop 777 kijken uit op Yanoun. In het donker kun je de felle lampen zien die op Yanoun zijn gericht. Er zijn de laatste twee maanden een paar nieuwe gebouwen op de heuvelposten verschenen. In Area B staat een wijngaard die bij de nederzetting hoort. Ondanks de gezamenlijke Israëlische en Palestijnse controle mogen alleen Israëliërs langsde wijngaard lopen. Deze activiteiten zijn volgens de Israëlische wet illegaal.

Geit in Upper Yanoun

Het EAPPI-team slaapt in het International House. Net zoals het dorp bestaat het huis uit twee delen. Boven is er de jongensslaapkamer, de woonkamer en de keuken. Het beste gedeelte is beneden. Hier slapen de meiden in een soort grot. De meisjesslaapkamer is leuk ingericht met kalenders en foto’s van schapen. We hebben ook onze eigen badkamer mét een warme douche. En we hebben Wi-Fi internet van een Jordaanse provider. Kortom, het ontbreekt ons aan niets in het kleinste dorp van Palestina. De schapenstal is tegen het huis aangebouwd. Naast het huisstaat de taboen (gemeenschappelijke oven). De geur van schapen en versgebakken brood is duidelijk te ruiken in de woonkamer. De vrouwen van Yanoun zijn vaak zo vriendelijk om ons een brood en zelfgemaakt geitenkaasje mee te geven. De inwoners leven van de olijfbomen, schapen, geiten, bijen en landbouw. Een man is kunstenaar en verkoopt zijn werk aan delegaties.

Duizend jaar oude olijfboom in Yanoun

 

Onze belangrijkste taak in Yanoun is beschermende aanwezigheid, daarom hebben we iedere ochtend en avond een wandeling van Upper naar Lower Yanoun. Tijdens de wandeling zijn we goed zichtbaar voor de omliggende buitenposten en militaire torens. Als we bepaalde zijwegen inslaan worden we tegengehouden door de militairen. Het gaat hier niet om wat wij als EAPPI’s wel en niet mogen, maar de dorpelingen kunnen ook geen gebruik maken van alle paden die rondom hun dorp liggen.

Qaryut

22 Aug

Orla wit mayor and driverWoensdag 21 augustus ontmoette het EAPPI-team burgemeester Bashar van het dorp Qaryut. Bashar, een lange dunne man met een vriendelijk gezicht, heeft zich goed voorbereid op ons bezoek. Hij laat ons aan de hand van diverse kaarten van de Verenigde Naties zien hoe de nederzettingen rond zijn dorp zich rap uit bereiden. Net zoals veel andere dorpen in de omgeving heeft Qaryut veel problemen met de kolonisten. De burgemeester klaagt dat het zomerteam te weinig is langsgekomen en moedigt ons aan om zijn dorpje regelmatig een bezoek te brengen. Onze taak is naast de beschermende aanwezigheid in Yanoun ook om ondersteuning te bieden aan dorpen in de buurt.

Anno 2013 is Qaryut omringd door 8 of 9 nederzettingen. Twee jaar geleden waren dit nog maar twee nederzettingen en een paar illegale buitenposten. Deze buitenposten zijn de afgelopen twee jaar gelegaliseerd door de Israëlische regering én er zijn nieuwe buitenposten bijgekomen.  Burgemeester Bashar spreekt van confiscatie van zijn land door de Israëliërs.  13 huizen in Qaryut moeten plaatsmaken voor de uitbreiding van de nederzettingen. Bashar wijst ons de huizen persoonlijk aan.

Route 60 verbindt Qaryut met Ramallah. Deze weg is sinds 2002 (de tweede intifada) 118 keer afgesloten, hierdoor moeten de Palestijnen 30 kilometer omrijden naar Ramallah én moeten ze langs checkpont Za’tara rijden. Het dorp demonstreert vervolgens om de weg te heropenen, wat eventjes werkt. Bij deze demonstraties zijn twaalf of dertien jongens gevangen genomen. Zij zitten al negen maanden vast. Het Israëlische militaire gerechtshof kijkt niet naar wat deze jongeren gedaan hebben of dat de aanklagers bewijzen kunnen aandragen. Het dorp leeft erg mee met deze gevangengenomen jongens.

De nederzetting Shiloh

De vreedzame demonstraties van de Palestijnen worden door het Israëlische leger met traangas, rubberen kogels en geluidsbommen beantwoord. De omliggende kolonisten komen ook een kijkje nemen, waarbij het leger de kolonisten in bescherming neemt. Terwijl Bashar ons trakteert op een glas frisdrank en een cakeje laat hij ons (zelfgemaakte) filmbeelden zien van een twaalfjarige Palestijnse jongen die twee benen gebroken heeft bij zijn val. Terwijl hij weerloos in het veld ligt komt het Israëlische leger en de burgemeester van een nederzetting. Zij richten allebei hun geweer op hem, schreeuwen naar hem en slepen hem in de legerjeep. Pas na vier uur krijgt de Palestijnse jongen medische hulp voor zijn gebroken benen. Ik voelde dit filmpje letterlijk in mijn maag.

Kijk voor een VN rapport over deze situatie op http://www.ochaopt.org/documents/ocha_opt_protection_of_civilians_weekly_report_2012_12_07_english.pdf

Huizensloopdag in het Tubas district

21 Aug

Eergisteren ben ik met het EAPPI-team aangekomen in Yanoun. Yanoun is een klein dorpje in Palestina wat omringd wordt door drie (buitenposten van) Israëlische nederzettingen. Omdat dit de komende drie maanden mijn thuis wordt, krijgen we deze week een introductie van een meisje uit het vorige team. Vandaag hadden we een rondleiding in het dorp Qusra van de burgemeester. Deze rondleiding moesten we halverwege afbreken omdat we een telefoontje met slecht nieuws ontvangen uit het Tubas district…

Vernielde schapenstal

Het Eappi-team wordt met een warme glimlach onthaald aan het begin van de weg die naar een kleine gemeenschap in het district Tubas leidt. De reden waarom we er zijn is minder vrolijk. Als we boven aan de weg staan komt een oude man voor me staan en wijst naarde puinhoop die eens zijn huis en schapenstal was. “Kuwayyis, kuwayyis?”, zegt hij, wat zoveel betekent als: is dit goed? Nee, ma-shi kuwayyis (niet goed) is het enige wat ik erop kon antwoorden.
Vernield lemen hutje
Een half uur ervoor, toen we in Qusra waren, belde een van de inwoners van de gemeenschap. Twee van hun huizen en een schapenstal zijn gesloopt door het Israëlische leger. Deze herders leven in de Jordaanvallei, een gebied wat volledig onder Israëlische controle is, ook al ligt het in Palestijns gebied. Drie maanden geleden kregen ze een evacuatiebevel. Daarna gebeurde er een hele tijd niets, tot 5 uur vanochtend.Veertig soldaten omsingelden de gemeenschap in de vroege morgen. “Mijn kinderen lagen nog te slapen”, zegt inwoner Mahmoud verontwaardigd. De Israëlische soldaten evacueerden een deel van de bezittingen uit het huis en reden vervolgens met een bulldozer over drie bouwwerken heen. Ze vergaten alleen de suiker en de bloem in veiligheid te brengen. Wat de inwoners van het dorp het meest verbaasde, is dat de soldaten het lemen huisje hebben gesloopt. Dit huisje is in de jaren vijftig, dus vóór 1967 gebouwd en mag daarom niet gesloopt worden. Volgens Mahmoud is het lemen huisje een stukje Palestijnse geschiedenis.
Vernield huis
De burgemeester Tawfik Hadj Mohammed wijst erop dat het oneerlijk is dat de Israëliërs drie nederzettingen en een legerkamp in de buurt mogen bouwen, maar dat het dorp geen schapenstal mag hebben. De gemeenschap krijgt ook geen toestemming om een gezondheidskliniek te bouwen of om de weg te verbeteren. Mahmoud zegt dat Israël het veiligheidsargument gebruikt om slooporders uit te vaardigen. Hij vraagt zich af hoe het slopen van een schapenstal en lemen hutje de veiligheid van de staat Israël verbeterd. Hij benadrukt nogmaals hoe blij hij is dat wij gekomen zijn. EAPPI-teams zijn heel vaak de eerste aanwezigen in zo’n situatie.

Voorbereidingen voor vertrek

25 Jul

jeruzalem_westmuurOver ongeveer drie weken gaat het gebeuren. Dan vlieg ik naar Tel Aviv om vervolgens naar Jeruzalem te gaan. In Jeruzalem krijg ik nog een aantal dagen training voor mijn placement van bijna drie maanden. Drie maanden is in mijn beleving niet veel. Sterker nog, is het wel voldoende om echt een goed beeld van de situatie te krijgen?  Ik weet nog niet waar ik op de Westelijke Jordaanoever terechtkom. Ik kan in de wereldstad Jeruzalem geplaatst worden of in het agrarische dorpje Yanoun en alles wat ertussen ligt. Verder ga ik een kamer delen met een persoon die ik nog nooit ontmoet heb.

Kerk in Actie bereidt je wel goed voor op het werk als waarnemer in de Palestijnse gebieden. Ik heb twee trainingen en letterlijk honderden pagina’s leeswerk gekregen, onder andere  over de geschiedenis van Israël, internationaal recht en de situatie van Palestijnse christenen. Daarnaast had ik zelf nog het een en ander liggen, met name boeken over de antieke geschiedenis van het Midden-Oosten en de islam.

Ik heb ook de verhalen gelezen en presentaties gehoord van vorige EAPPI’s. Wat mij het meeste is bijgebleven, is dat ze een heleboel onrecht te zien kregen. Vernietigde huizen en mensen die plotseling niet meer van A naar B mochten reizen. De bedoeling is dat ik er ben voor deze mensen en meedeel in hun vreugde en verdriet, maar ook hun hoop en dromen leer kennen. Vervolgens ga ik mensen in Nederland vertellen wat ik daar heb gezien en meegemaakt. Dat wordt nog een flinke klus, maar zonder twijfel één van de meest bijzonder ervaringen uit mijn  leven.